Co to jest ostroga piętowa?
Ostroga piętowa to tak naprawdę mniejsza bądź większa narośl kostna, która powstaje na powierzchni kości piętowej. Jej obecność jest zwykle następstwem zmian zwyrodnieniowych w obrębie wyrostka przyśrodkowego guza piętowego wspomnianej kości, co w efekcie prowadzi do wytworzenia stanu zapalnego innej struktury.

Mowa tu o rozcięgnie podeszwowym, stanowiącym kontynuację mięśnia trójgłowego łydki i ścięgna Achillesa. Obecność stanu zapalnego w połączeniu z kostną ostrogą prowadzi do skrócenia rozcięgna, co jednocześnie powoduje pogłębienie koślawości pięty. W sytuacji, gdy takie zmiany utrzymują się przez dłuższy czas, ostroga piętowa może w prosty sposób doprowadzić do zaburzenia prawidłowego napięcia mięśniowego skutkującego przykurczem, a to z kolei do wad stóp czy nawet całych kończyn dolnych. Anomalie o charakterze anatomiczno-funkcjonalnym stanowią prostą drogę do upośledzenia cyklu chodu oraz fizjologicznych wzorców ruchowych a nawet bólu kręgosłupa.

Etiologia – przyczyny ostrogi piętowej
Ostroga piętowa stanowi efekt długotrwałego, powtarzającego się drażnienia kości piętowej. W jaki sposób? Przyczyn może być tak naprawdę wiele i trudno ustalić jeden konkretny mechanizm powstawania stanu zapalnego rozcięgna podeszwy.

Do najczęstszych przyczyn zaliczamy:
• długotrwałe przebywanie w pozycji stojącej
• nieprawidłowo dostosowane obuwie ( zbyt ciasne, obcasy)
• Otyłość
• Mechaniczne urazy w obrębie pięty
• Intensywny wysiłek fizyczny ( uprawianie niektórych sportów np. bieganie czy tenis ziemny)
• Zwyrodnienia

Objawy ostrogi piętowej
W przypadku ostrogi piętowej głównym objawem są dolegliwości bólowe, które choć początkowo są niewielkie i występują przede wszystkim w trakcie długiego obciążania pięty, z czasem i postępem samej deformacji zaczynają przechodzić w stan bólu spoczynkowego (tj. pojawiającego się nie tylko w trakcie ruchu). Ból zlokalizowany jest zwykle na środku, może mieć charakter punktowy lub pulsujący, niekiedy wręcz rozchodzący się na całą powierzchnię pięty. Pacjenci często opisują występujące dolegliwości jako palące lub piekące.

Diagnostyka
Prawidłowa diagnostyka w przypadku ostrogi piętowej niewątpliwe odgrywa istotną rolę. Badanie obrazowe z wykorzystaniem RTG stanowi najrzetelniejszy sposób na wykazanie, czy na powierzchni kości piętowej zaczynają się pojawiać zmiany zwyrodnieniowe lub występuje ostroga. W niektórych wypadkach udaje się zlokalizować ostrogę piętowa za pomocą badania USG. Innym narzędziem diagnostycznym jest badanie manualne (palpacyjne) przez samego ortopedę, które, rzecz jasna, nie jest tak precyzyjne. W tym miejscu należy zaznaczyć, że diagnostyka pozwala też różnicować zapalenie rozcięgna podeszwowego z innymi przypadłościami, które mogą dawać podobny obraz kliniczny. Wśród nich należy wymienić niektóre choroby układowe (np. łuszczyca, RZS, zespół Reitera), zmiany zapalne w obrębie ścięgna Achillesa, a także chorobę Haglunda. W przypadku tej ostatniej trzeba wspomnieć, że również dochodzi do powstania deformacji o charakterze ostrogi, która jest efektem nieprawidłowego kształtu kości piętowej w punkcie przyczepu wspomnianego Achillesa. Ból w przypadku ostrogi Haglunda jest jednak zlokalizowany w tylnej części pięty, a nie centralnej jak w modelu związanym ze stanem zapalnym rozcięgna podeszwowego

Leczenie i rehabilitacja
Typowa ostroga piętowa jest zwykle poddawana kompleksowej fizjoterapii, w której skład wchodzą zabiegi fizykalne oraz odpowiednie ćwiczenia kinezyterapeutyczne.
W przypadku fizykoterapii:
- Fala uderzeniowa zapewnia największą skuteczność . Istota tego postępowania polega na zastosowaniu w problemowym miejscu fali mechanicznej, która oddziałuje na ekstero- i proprioceptory. Następstwem takiego działania jest powstanie licznych mikrouszkodzeń w błonach komórkowych, co jednocześnie prowadzi do ograniczonego odbierania i dalszego przekazywania informacji bólowej z układu nerwowego. To jednak nie koniec! Fala uderzeniowa pozwala też na zmniejszenie nadmiernego napięcia mięśniowego oraz do rozbijania złogów wapnia. (więcej informacji w innym artykule na naszej stronie)
- Głęboka oscylacja
- Terapia Tcare
- Pole magnetyczne
- Ultradźwięki- Fonoforeza
- Jonoforeza ( z NLPZ)
- Laser
- Krioterapia

W przypadku rehabilitacji ruchowej pracujemy na:
• rozciągnięciu patologicznie napiętych struktur mięśniowych w obrębie stóp i łydek
• korekcji niewłaściwego ustawienia kończyn dolnych
• reedukacji chodu

UWAGA!!!
Ostroga piętowa nie jest leczona operacyjnie. Dlaczego? Biorąc pod uwagę biomechanikę pięta jest niezwykle istotnym punktem podparcia dla naszego ciała, a sam zabieg polega na częściowym przecięciu skróconego rozcięgna podeszwowego, w efekcie czego następuje znaczne zmniejszenie obciążenia jego przyczepów oraz spadek nadmiernego napięcia przykurczonych mięśni. Istnieje jednak duże ryzyko, że operacja doprowadzi do spłaszczenia podłużnego łuku stopy, a w konsekwencji dojdzie do rozwinięcia się podłużnego płaskostopia. W związku z tym leczenie operacyjne wykorzystywane jest w skrajnych przypadkach, które są niezwykle oporne na typową terapię.